Anayasanın İlk 4 Maddesi Nedir? Değiştirilebilir Mi?

Anayasanın ilk 3 ya da ilk 4 maddesinin değişmesi hukuken mümkün müdür?

Anayasanın İlk 4 Maddesi Nedir? Değiştirilebilir Mi?
Editör: Necati Meral
04 Mart 2021 - 02:43
 

ANAYASANIN İLK 3 MADDESİ ŞU ŞEKİLDEDİR: 

 

I. Devletin şekli 

 

MADDE 1- Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.


 

II. Cumhuriyetin nitelikleri 

 

MADDE 2- Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir. 


 

III. Devletin bütünlüğü, resmî dili, bayrağı, millî marşı ve başkenti 

 

MADDE 3- Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir. Bayrağı, şekli kanununda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır. Millî marşı “İstiklal Marşı”dır. Başkenti Ankara’dır.  




 

Zannedilenin aksine ilk 3 maddenin değiştirilmesinin yasak olması Atatürk döneminde değil Kenan Evren’in Cumhurbaşkanı olduğu dönemde gelmiştir. Anayasanın ilk 3 maddesi anayasa referandumu ile kabul edilen 1982 anayasasıyla anayasamızda değişmez hükümler olarak yer edinmiştir.

Anayasanın ilk 3 maddesi bazı kişiler tarafından sürekli ağza alınmakta ve değiştirilmesi gerektiği ve değiştirilmesinin mümkün olduğu söylenmektedir. Bu kişiler genel olarak ‘’Atatürk Milliyetçiliği’’ ilkesi ve ‘’Laiklik’’ ilkesinden rahatsız olmaktadır. Bu kişiler Atatürk Milliyetçiliğini ırkçılık olarak nitelemekteler ve laikliği İslam düşmanlığı olarak görmektedirler. Ancak onların zannettiklerinin aksine Atatürk Milliyetçiliği bütünleştiricidir, laiklik ilkesi din ve vicdan özgürlüğünü korumaktadır. 

Değiştirilemez hükümler sadece Türkiye’de değil dünyadaki birçok devlette bulunmaktadır. Almanya, Fransa, Portekiz, Brezilya, Yunanistan, Rusya, Azerbaycan, İran… 

Sayamayacağımız kadar çok sayıda devlette değiştirilemez hükümler bulunmaktadır.


 

DEĞİŞTİRİLMESİ HUKUKEN MÜMKÜN MÜDÜR?

 

Anayasanın 4. maddesi: 

’’Anayasanın 1 inci maddesindeki Devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki hüküm ile, 2 nci maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 3 üncü maddesi hükümleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.’’

 

Ancak bu akl-ı selim kişiler anayasanın 4. maddesi değiştiği zaman ilk 3 maddenin otomatik olarak değişmesinin mümkün olduğunu savunurlar. İddialarına göre anayasanın 4. maddesinin değişmesi mümkündür. Anayasayı arkadan dolaşmak isteseler de Anayasa Mahkemesinin anayasa değişikliği esnasında ilk 3 maddeyi ivedilikle incileyeceklerinden bir haberlerdir. Anayasa Mahkemesi, anayasa değişikliklerini esas(içerik) yönünden inceleme yetkisine sahip olmasa da ilk 3 maddenin incelenmesi buna istisna oluşturur. Bunun aksi laik, demokratik ve milliyetçi olan Türkiye Cumhuriyetini resmi olarak yıkmak demektir.

Anayasa Hukukunun esası olarak katı anayasaya sahip devletlerde kurucu iktidarın getirdiği değişmez hükümler bulunabilir. Kurucu iktidarın getirdiği değiştirilemez hükümlerin değiştirilmeye çalışılması Anayasa Hukuku bilimiyle ters düşer, hukuka aykırılık oluşturan bu durum bilime de aykırılık oluşturur. 

Yazan: Necati Meral


 

YORUMLAR

  • 0 Yorum