İstanbul Sözleşmesi'nden Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle Ayrılmak Yasalara Aykırı Mı?

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle İstanbul Sözleşmesi'nden ayrılmak mümkün mü? Hukukçular konuyla ilgili hangi açıklamalarda bulundu? Metin Günday, Kemal Gözler, Ali Dursun Ulusoy, Adem Sözüer, Turgut Kazan ve Türkiye Barolar Birliği'nin açıklamaları...

İstanbul Sözleşmesi'nden Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle Ayrılmak Yasalara Aykırı Mı?
Editör: Necati Meral
21 Mart 2021 - 14:04
3718 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle İstanbul Sözleşmesi'nden ayrıldığımız kamuoyuna yansıdı ancak çok sayıda hukukçu böyle bir şeyin mümkün olmayacağını, Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle uluslararası sözleşmeden ayrılmamızın imkansız olduğunu söyledi. 

Danıştay Eski Üyesi Prof. Dr. Ali Dursun Ulusoy: 9 sayılı CBK, Cumhurbaşkanına TBMM tarafından uygun bulunan uluslararası antlaşmayı fesih yetkisi vermiyor; sadece mutat usulle yani TBMM iradesiyle durdurulmasına yani feshine karar verilen antlaşmanın feshinin geçerlik tarihini belirleme yetkisi veriyor.

Prof. Dr. Metin Günday: İstanbul Sözleşmesi'nin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile feshedilmesi, yürütmenin yasama fonksiyonunu gasbetmesidir; hukuken "yok" hükmündedir. Tabii açık ve bariz bir biçimde hukuka aykırı bu CBK'nin yokluğunu saptayabilecek bir yargı yerinin var olup olmadığı ayrı bir sorundur.
''Yok olan hukuk değil, hukuka bağlılıktır.''

Prof. Dr. Adem Sözüer: Anayasa Madde 90:
''Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası Andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesi'ne başvurulamaz.''
90. maddenin anlamı:
İstanbul Sözleşmesi yürütme tasarrufuyla feshedilemez. Yetki gaspıyla TBMM devre dışı bırakılamaz.

İstanbul Barosu Eski Başkanı Turgut Kazan: İstanbul Sözleşmesi Anayasa'nın 90. maddesi uyarınca yasayla onaylanarak yürürlüğe girmiştir. Böyle bir sözleşmeden Cumhurbaşkanı kararnamesiyle çıkılamaz. Dolayısıyla, TBMM yeni yasa yapmadıkça İstanbul Sözleşmesi yürürlüktedir.

Prof. Dr. Kemal Gözler: Uluslararası andlaşmaların onaylanmasının kanunla uygun bulunması, yasama yetkisi kapsamında olan bir konu olduğu için Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenemez; çünkü Cumhurbaşkanına, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarma yetkisini veren Anayasamızın 104’üncü maddesinin 17’nci fıkrasının daha ilk cümlesinde “Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir” denmektedir. Cumhurbaşkanının yasama yetkisine ilişkin bir konuda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarma yetkisi yoktur.  Bu nedenle, İstanbul Sözleşmesi'nin Türkiye Cumhuriyeti Bakımından Feshedilmesi Hakkında 3718 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, bu kararın dayanağı olan 9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin kendisi hukuka aykırı olduğu için hukuka aykırıdır.

Türkiye Barolar Birliği: İstanbul Sözleşmesi'nden Türkiye'nin imzasını çekmesi hukuka aykırıdır. Adı geçen Sözleşmenin onaylanması, 6251 sayılı Kanunla uygun bulunmuştur. Ayrıca bu Sözleşme temel hak ve hürriyetlerin korunmasına ilişkin bir sözleşmedir. Anayasa'nın 90. maddesinin son fıkrasına göre normlar hiyerarşisindeki yeri kanunların üzerindedir. Usulde paralellik ilkesi ve sözleşmenin yukarıda açıklanan niteliği gereği, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin söz konusu sözleşmeden çekilmesi için çekilme yetkisi veren kanuna ihtiyaç ihtiyaç vardır. Bu sebeple Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle çekilme hukuka uygun değildir.
____

İdare Hukuku Profesörü Ali Dursun Ulusoy, bu yapılan işlemlerin iptal edilebilmesi için Cumhurbaşkanı'nın İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme kararının Danıştay'a götürülmesi gerektiğini eğer Danıştay uygun görürse de Anayasa Mahkemesi'ne gidebileceğini söyledi, onun dışında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmünün Anayasa Mahkeme'si önüne gitmesi için şu an başka bir yol olmadığını da belirtti. 

Yazan: Necati Meral




 

YORUMLAR

  • 0 Yorum