KADEŞ SAVAŞI VE KADEŞ BARIŞ ANTLAŞMASI

M.Ö 1274 yılında Hititler ve Mısırlılar arasında yapılan savaş tarihin ilk yazılı anlaşması olan Kadeş Barış Antlaşması ile son bulmuştur.

KADEŞ SAVAŞI VE KADEŞ BARIŞ ANTLAŞMASI
11 Nisan 2021 - 18:49
 M.Ö. 1274 yılında yapılan Kadeş Savaşı’nın nedeni genişleme politikası süren Mısır’ın, Hitit toprakları dahilinde olan Amurru ve Amka gibi büyük ticaret yolları üzerindeki şehirleri ele geçirmek istemesidir. Kadeş Savaşı’na sebep olan bu kentler II. Ramses’in Suriye’yi ele geçirebilmesi, Anadolu’daki güçlü otoriteyi elinde tutan Hititler’i saf dışı bırakmasıyla bağlantılıydı.



Kadeş Savaşı uzun soluklu ve zorlu bir savaş oldu. Hitit ordusu Anadolu’dan Suriye’ye doğru giderken kendi himayesindeki devletlerin ordularıyla birleşerek 3.500 savaş aracı ve 37.000 piyade ile yola çıkmıştır. III. Hattuşili Hitit piyadelerini ve kuzey savaş arablarını, II. Muvattalli ise ordunun kalan kısmına komutanlık ediyordu. Her biri 5.000 kişilik piyadeden oluşan Amon, Ra, Ptah, Seth adında dört bölük ve 2.000 civarı savaş arabasıyla yolan çıkan II. Ramses ise Hitit topraklarına doğru ilerliyordu. Amon bölüğünün komutanı olan firavun Filistin kıyısından kuzeye doğru hareket etti fakat sabırsız davranarak Ptah ve Seth bölükleriyle arasındaki mesafeyi açtı. II. Ramses, Amon ve Ra birlikleriyle beraber yoluna devam ediyor, Ptah ve Seth bölükleri ise açılan arayı kapatamamış, kilometrelerce geriden geliyorlardı. Mısır ordusu mayıs ayında Kadeş bölgesine çok yaklaşmışlardı fakat Hitit ordusundan hala bir haber yoktu. II. Ramses Orontes Nehri’ni geçmek üzereyken Mısırlı askerler tarafından yerli iki bedevi esir edildi. Esir edilen bedevilere yapılan sorguda bedeviler, Hitit ordusunun Halep’in 160 kilometre kadar kuzeyinde mevzilendiğini ve II.  Ramses’ten korkarak başkentleri Hattuşaş yoluna doğru kaçtıklarını söyledi. Aslında böyle bir durum söz konusu değildi Mısırlılar, Hitit ordusuna doğru ilerlemekteydiler. Hitit ordusunun kendisinden kaçtığını duyan firavunun güveni yerine geldi ve ertesi gün Amon ve Ra birliklerini yine ayırdı. II. Ramses, Amon birliği ile Kadeş’in kuzeybatısında kamp kurmuşken Ra birliği ise güneyde kalmıştı. II. Ramses Amon birliği ile Kadeş yakınlarında kamp kurmuşken iki Hitit askeri yakalandı. Yapılan sorgulama ile konuşan askerler, Hitit ordusunun donanımlı ve savaşmaya hazır biçimde eski Kadeş’in arkasına beklediğini söyledi. Yine bir aldatma olduğunu anlayan firavun Ra birliğine saldırı yapılacağını anlayınca iki subayını Ra birliğine haber vermeleri içim yola çıkarmıştı ama artık çok geçti.



Ra birliğini bozguna uğratan Hitit ordusu dağılan ordudan kalan askerleri kovalıyor, kalan Mısır askerleri firavunun bulunduğu karargaha doğru kaçıyorlardı. Amon birliğiyle sonunda karşılaşan Hitit ordusu ezici bir şekilde üstün gelmiş fakat savaşın ilerleyen zamanında Hitit ordusunun yanında savaşan devletlerin askerleri savaşı kazandıklarını düşünerek firavunun karargahını yağmalamaya başlamışlardır. II. Ramses bu sırada ordusunu düzene sokmayı başarmıştır. Ptah ve Seth bölükleri de aradaki farkı kapatarak Hitit ordusunun sağ kanadına saldırmıştır. Mısır ordusu ağır kayıplar verirken, Hitit ordusu da bir o kadar savaş arabası kaybetmiştir. II. Ramses kontrolünde ki birliklerini Mısır’a geri çekti, çok sayıda araba kaybeden Hitit ordusu, II. Ramses komutasında ki birlikleri takip edemedi.



 Tarihin ilk yazılı antlaşması olan Kadeş Barış Antlaşması ile son bulan savaşta kazanan taraf olmamıştır ancak her iki tarafta kendi kaynaklarında  karşı tarafı bozguna uğrattıkların dair belgeler elde edilmiştir.
Anlaşma metninde “ Mısır ülkesi kralı, büyük kral, kahraman Mısır ülkesi kralı, büyük kral, kahraman Re-masesa-mai Amana’nın, Hatti ülkesinin büyük kralı Hattuşili ile dostluklarının kardeşliklerinin ve büyük krallıklarının devamı için yaptıkları anlaşmadır.” Denmektedir.
Anlaşmanın iki önemli maddesi vadır;
  • İki ülkeden birine iç veya dış yapılacak her türlü saldırıda ülkeler birbirlerine yardım gönderecek
  • Mısır’dan Hatti ülkesine veya Hatti ülkesinden Mısır ülkesine kaçanları ceza ve şiddet görmeden iade edilecektir.

YORUMLAR

  • 0 Yorum