Sümerliler ve Din Bağlantıları

Sümer tabletlerinde bulunan yazılar ve Sümer inancı incelendiği zaman görüyoruz ki, Sümer dini, günümüz dinleri ile benzerlik göstermektedir.

Sümerliler ve Din Bağlantıları
Editör: Baki Karçar
04 Mart 2021 - 20:12
Sümerliler bulundukları yere Sümer adını vermişlerdir. Kendilerine ise Kenger demektelerdi. Kendilerine koydukları Kenger adı, Türklerde en eski boyun adıdır ve Orhun Yazıtlarında bu ad geçer. 6000 yıl önce Irak’ın güneyinde, Dicle ve Fırat nehirlerinin birleşip denize aktıkları yere yakın olan kısma gelip yerleşmişlerdir. Sümer metinlerinden birinde geçen bilgiye göre, Sümerlilerin Eridu adını verdikleri bölgede, zamanında suyun ve ağacın olmadığı yazar. Daha sonra Sümerliler ile bu bölge mamur bir şehir olmuştur. Sümerlilerin nereden geldiği konusu hala tartışılıyor olsa da, çoğu kişiye göre Sümerliler, Orta Asya’dan gelmiştir ve dilleri Ural – Altay dil gurubuna aittir.

​​​​​​

 

Sümerliler Ve Dinlerdeki Bağlantılar


Sümerlilere göre evrendeki her nesnenin bir Tanrısı vardır. Tanrılar insan görünümündedir fakat insanüstü güçlere sahiplerdir. İnsanlar gibi, onlarında eli ve çocuklarından oluşan aileleri vardır. Bu aileler kral gibi bir baş Tanrının altında toplanmışlardı. Tanrılarının listesinde 1500’e yakın Tanrı ismi vardır. Bunların içinde 4 büyük Tanrı mevcuttur. Bunlar gök, yer, hava ve su Tanrılarıdır, bunlar yaraticı tanrılardır, diğer tanrılar onlara yardımcı küçük Tanrılardır. Tanrıların buyrukları yoktur fakat insanlar Tanrıların ne isteyeceğini bilip ona göre davranırlardı. Buna karşı diğer dinlerde Tanrı bazı insanlara ne istediğini bildirmektedir. Tanrı bildirilerini alan İnsanlara Farsçada peygamber, Arapçada resul denmektedir.

İlginç bir şekilde peygamberlik olayı Yahudilerden, Asurlulara geçmiştir. Asur metinlerine göre Tanrıdan, peygamber yoluyla alınan bilgiler tabletlere yazılmıştır. Konuşan Tanrıça ise peygamberde kadın oluyordu. Dikkat edilmesi gereken noktalardan biri, haber getirenler ya Tanrılardan 3. şahıs olarak bahseder veya birinci şahıs olarak kendisini konuşan Tanrı ile bir yapar. Kur’an’da da aynı ifadeyi buluyoruz. Allah bazen 3. şahıs olur, bazen doğrudan konuşur.



Sümerlilere göre Tanrılar şehirleri ve bütün kültür varlıklarını meydana getirmiş ve insana vermiştir. Aynı tabirler Kur’an’da Araf süresi ayet 26, Yasin suresi ayet 42 ve Nahl suresi 81’de de geçmektedir. Her üç dinde de Tanrıların var edici güçlerinin yanında, yok edici güçleri de vardır. Sümer’de Tanrı Enlil, Tanrılar meclisinde Ur şehrinin yıkılmasına karar vermiştir. Şehrin Tanrısı buna ne kadar üzülsede elinden bir şey gelmez, gelen ordular Tanrının yer yüzündeki araçlarıdır. Aynı değimi Kur’an’da da Enfal suresi ayet 17 de görüyoruz. Sümer Tanrılarının babası Tanrı Enlil, Akad kralının yaptıklarına kızarak dağların ardından barbar Gutileri, Akadların üzerine yolluyor. Tevrat’ta da bir çok kez Tanrının insanlara kızarak onlara yok edici felaketler verdiği, seçtiği komşu milletleri İsrail’in üzerine saldırttığını yazmaktadır.     


Kur’an’da ise bir çok sure içerisindeki ayetlerde Allah’ın çeşitli milletleri nasıl yok ettiği yazıyor.



Sümerliler eğer yanlış bir şey yaparlarsa Tanrıların onları cezalandıracağını düşünüyor ve onlara kurban sunuyorlardı. Sümerlerin Tanrıları ile ilgili pek çok efsanesi daha sonra çeşitli din kitaplarına girmiştir. Örneğin kainattaki büyük bir sudan toprak çıkıyor ve bu topraktan, çamurdan insan yapılıyor. Bu sudan toprak çıkıp dünya ve insanın oluşumu tüm semavi dinlerde vardır. Habil ve Kabil’in kavgası kardeşin kardeşi öldürmesi sonucu kötülüğün doğuşu hikayesine benzer bir Sümer efsanesi de vardır.



Havva’nın, Adem’in kaburgasından yaratılma olayı Sümerlerin bir hikayesinde de geçmektedir. O da Sümer’in Yer Tanrıçası, Tanrıların bahçesinde 8 çeşit bitki yetiştiriyor. Bu bitkilerin yenmesi yasaktır, ama buna Bilgelik Tanrısı uymaz ve itiraz ederek hepsinden tadıp hastalanır. Bunun üzerine Yer Tanrıçası onu lanetler ve onu ortadan kaybeder. 4 büyük Tanrı, Bilgelik Tanrısının hasta olmasına üzülüp Yer Tanrıçasını bulup getirirler. Yer Tanrıçası, Bilgelik Tanrısının yanına oturup neresinin ağrıdığını sorar, kolum ağrıyor der kolun için bir, Tanrı yarattım cevabını alır, başka neren ağrıyor diye sorar, Bilgelik Tanrısı başım ağrıyor der başın için bir tanrı yarattım cevabını alır. Yediği 8 yasak bitki için 8 organı hastalanır en son hangi organın ağrıyor sorusuna kaburgam ağrıyor cevabını verir. Seni iyi etmek için kaburga kemiğinden bir Tanrıça yarattım der Yer Tanrıçası. Bu yaratılan Tanrıçanın adı Kaburganın Hanımıdır. Tevrat’a geçerken Kaburga Hanimi, hayat olarak geçmiştir. Yani hayatın hanımı denmiştir. Havva’ya hayatın hanimi anlamına gelen Havva adını koyuyorlar. Kuran’ da Havva’nın Adem’in kaburgasından yaratıldığı yazmaz. Kuran ile bağlantısı dünyanın aslında su oluşu ve zamanla toprak ve yerin oluşumu, insanın topraktan yaratılışıdır.

Yazan: Baki Karçar

YORUMLAR

  • 0 Yorum