Türkiye'de Kadın Hakları

100 yıllık Türkiye tarihinde kadınlara tanınan haklar nelerdir?

Türkiye'de Kadın Hakları
Editör: Necati Meral
07 Mart 2021 - 13:27
 

Türkiye’de özellikle Atatürk döneminde ve sonraki dönemlerde kadın haklarına yönelik pek çok iyileştirme yapıldı, yapılmaya çalışıldı. Bir çok irticai (gerici) politika güden aşırı dinciler kadınlara tanınan hakların islam dinine aykırı olduğunu ve bunların müslüman aile yapısını zedelediğini savundular. Türkiye hem demokratikleşme sürecinde hem de muasırlaşma yolunda bu tip irticai tepkilerle karşılaştı. Atatürk döneminde şeriat yanlısı olanlar kadınlara tanınan seçme ve seçilme hakkının İslam Dinine aykırı olduğunu savunmuşlar, bunun şeytan dürtüsü olduğunu söylemişlerdir. Sonraki dönemlerde ‘’kadının çalışmak için kocasından izin alması gerekliliği’’ yürürlükten kaldırılınca bunun aile işlerine karışmak olduğunu ve müslüman aile yapısına aykırı olduğunu savunmuşlardır. Ve son dönemlerde gündemde olan ‘’İstanbul Sözleşmesi’’nin bizi dinden çıkaracağını, bunun bir Avrupa dayatması olduğunu, Türk aile yapısını çökerttiğini hatta İslam dinine bir saldırı olduğunu söylemişlerdir. 



Türkiye Tarihinde Kadınlara Tanınan Haklar Nelerdir?


-1924- Tevhid-i Tedrisat Kanunu (Öğrenim Birliği) çıkarıldı  Kız ve erkekler eşit haklarla eğitim görmeye başladı. 

-1926- Türk Medeni Kanunu'nu ile erkeğin çok eşliliği ve tek taraflı boşanmasına ilişkin düzenlemeler kaldırıldı, kadınlara boşanma hakkı tanındı.

-1930- Kadınlara belediyelerde seçme ve seçilme hakkı tanındı.  

-1934- Anayasa değişikliği ile kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanındı.

-1936- İş Kanunu yürürlüğe girdi. Kadınların çalışma hayatına düzenleme getirildi. 

-1965- Gebeliği önleyici araçların satış ve dağıtımının serbest bırakılmasını ve tıbbi zorunluluk halinde kürtaj hakkı tanınmasını düzenleyen nüfus planlaması hakkında kanun çıkarıldı.

-1966- Eşit değerde iş için kadın ve erkek işçiler arasında ücret eşitliğini sağlayan 1951 tarihli 100 sayılı ILO sözleşmesi onaylandı.

-1983- 10 haftaya kadar olan gebeliklerin kürtajla sona erdirilmesi ve gönüllü cerrahi sterilizasyon yöntemlerine izin verilmesi Nüfus Planlaması Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle sağlandı.

-1985- Türkiye, Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesini (CEDAW) imzaladı ve sözleşme ertesi yıl yürürlüğe girdi.

-1987- Kadınlar konusuna odaklanmış ilk resmi kurum olan Devlet Planlama Teşkilatı Kadına Yönelik Politikalar Danışma Kurulu kuruldu.

-1990- Mağdurun hayat kadını olması halinde tecavüz cezasının indirilmesini öngören Türk Ceza Kanunu 438. maddesi Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yürürlükten kaldırıldı.

-1990- Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Müdürlüğü bünyesinde, şiddete uğrayan kadınlara ve çocuklara destek hizmeti vermek üzere ilk Kadın Konukevleri açılmaya başlandı.

-1992- Kadının çalışmasını kocanın iznine bağlayan Medeni Kanun'un 159. maddesi Anayasa Mahkemesi'nce iptal edildi. İptal kararı 2 Temmuz 1992 tarih ve 21272 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı.

-1993- Halk Bankası'nca kadınları girişimciliğe özendirmek amacıyla kadınlara özel, düşük faizli kredi uygulaması başlatıldı.

-1997- Kadının evlendikten sonra kocasının soyadını almakla birlikte, kendi soyadını da kullanabilmesi Medeni Kanun'un 153. maddesinde yapılan değişiklikle sağlandı.      

-1998- Anayasa Mahkemesi kadının zinasını suç olarak düzenleyen Türk Ceza Kanunu'nun 440. maddesini anayasanın eşitlik ilkesine aykırılığı gerekçesiyle iptal etti.

-1999- Kadın erkek eşitliği açısından önemli değişiklikler içeren Medeni Kanun Tasarısı hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunuldu.

-2001- Yeni Türk Medeni Kanununun TBMM tarafından kabul edildi.

-2002- CEDAW Ek İhtiyari Protokolünün onaylanması.

-2008- Avrupa Konseyi bünyesinde oluşturulan Kadınlara Yönelik Şiddetle Mücadele Gücü tarafından yürütülecek "Aile İçi Şiddet Dahil, Kadınlara Yönelik Şiddetle Mücadele Kampanyası" çerçevesinde Avrupa Konseyi'nce nakdi hibe verilmesine ilişkin anlaşmanın yürürlüğe girmesine dair karar yürürlüğe girdi.

-2011- Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi ya da bilinen adıyla ''İstanbul Sözleşmesi'' imzalandı.


yazan: Necati Meral
kaynak için buraya tıklayınız.
 

 

 

 



 

YORUMLAR

  • 1 Yorum